Okuma Köşesi: Evde Okuma Köşesi Nasıl Yapılır?

Evde okuma köşesi kurmak için üç şey yeterlidir: sırtı ve kolları destekleyen bir berjer ya da tekli koltuk, omzun arkasından sayfaya düşen 2700-3000 Kelvin sıcak beyaz bir okuma lambası ve elinizi uzattığınızda ulaşabileceğiniz bir kitaplık veya yan sehpa. Köşe, gün ışığı yandan gelecek şekilde pencereye yakın ve geçiş yolunun dışında kurulmalıdır.

Okuma köşesi, büyük bir oda ya da ayrı bir kütüphane gerektirmez. Bir buçuk metrekarelik bir alan, doğru koltuk ve doğru ışıkla birleştiğinde evin en çok kullanılan yerlerinden biri olabilir. Sorun çoğu zaman alan değil, yanlış seçimlerdir: sırtı dik tutmayan yumuşak bir kanepe ucu, tavandan düşen ve sayfaya gölge yapan bir avize ya da her kitap için kalkmayı gerektiren uzak bir raf. Bu yazıda okuma köşesi için yer seçimini, koltuk ölçülerini, lamba ve ışık rengini, kitaplık yerleşimini ve küçük evlerde köşeyi sığdırmanın yollarını ölçülerle anlatıyoruz.

Okuma Köşesi Nereye Kurulur?

Okuma köşesinin yerini belirlerken önce evde gün içinde en az geçilen ve en az ses alan noktayı arayın. Televizyonun karşısı, mutfak kapısının önü ya da koridor ağzı, ne kadar güzel döşenirse döşensin okumaya uygun değildir; çünkü göz ve kulak sürekli dikkat dağıtan bir şey bulur. Yer seçiminde şu ölçütleri sırayla kontrol edin:

1. Gün ışığı yönü: Pencere en iyi yan tarafta olmalıdır. Pencereye sırtınızı dönerseniz kendi gölgeniz sayfaya düşer; pencereye karşı oturursanız göz kamaşır. Sağ elini kullanan biri için ışığın sol taraftan gelmesi genellikle daha rahattır.
2. Geçiş yolunun dışında olmak: Koltuğun önünde ve yanında insanların gidip geldiği bir hat olmamalıdır. Salonun pencere kenarındaki köşesi, yatak odasında pencere ile gardırop arasındaki boşluk ya da merdiven altı çoğu evde bu şartı sağlar.
3. Priz erişimi: Lamba kablosunun halının altından ya da ortadan geçmemesi için koltuğun yakınında bir priz olmalıdır. Yoksa lamba yerini önceden planlayıp uzatma kablosunu süpürgelik boyunca gizleyin.
4. Sıcaklık: Kalorifer peteğinin hemen önü kışın fazla sıcak olur ve kitapların cildini kurutur. Peteğin yanında, en az 50 santimetre mesafe bırakarak oturmak daha dengelidir.

Salonda boş kalmış bir köşeyi değerlendirmek isteyenler için genel seçenekleri salonda boş köşe dekorasyonu yazısında ayrıca ele aldık; okuma köşesi o seçeneklerin en kullanışlılarından biridir.

Okuma Köşesi İçin Hangi Koltuk?

Okuma köşesinin merkezi koltuktur ve burada yapılan hata ışıkla telafi edilemez. Bir saatten uzun okuyan biri için koltuğun üç şeyi yapması gerekir: beli desteklemek, başı ya da en azından ense hizasını taşımak ve kolları kitabı tutarken dinlendirmek. Bu yüzden okuma için en sık tercih edilen mobilya berjerdir. Yüksek sırtlı, kanatlı ve kolçaklı bir berjer, gövdeyi hafifçe sarar ve uzun süre oturmada omuzların öne düşmesini azaltır. Berjerin ne olduğunu ve türlerini merak ediyorsanız berjer nedir yazısına göz atabilirsiniz.

Koltuk seçerken mağazada en az birkaç dakika oturup bir kitap ya da telefonla okuma pozisyonunu deneyin. Aşağıdaki ölçüler, okuma için rahat bir oturuşun genel aralıklarıdır:

Ölçü	Okuma için yaygın aralık	Neden önemli
Oturma yüksekliği	42-46 cm	Ayakların yere tam basması, dizlerin kalçayla aynı hizada olması
Oturma derinliği	48-55 cm	Fazla derin koltukta bel boşlukta kalır, yastık gerekir
Sırt yüksekliği (yerden)	95-115 cm	Ense ve başın desteklenmesi
Kolçak yüksekliği (oturaktan)	18-24 cm	Kitabı tutan dirseğin rahat dinlenmesi
Toplam genişlik	70-85 cm	Köşeye sığması ve yanda sehpaya yer kalması

Oturma derinliği kısa boylu biri için genellikle 50 santimetrenin altında, uzun boylu biri için 52-55 santimetre civarında daha rahat olur. Sünger çok yumuşaksa ilk haftalarda keyifli gelir ama uzun okumalarda bel çöker; orta sertlikte bir oturak daha uzun süre konfor verir.

Berjer, Tekli Koltuk ya da Kanepe Ucu

Her okuma köşesinde berjer şart değildir. Seçim, nasıl okuduğunuza bağlıdır:

• Dik oturarak okuyanlar: Yüksek sırtlı berjer ya da kolçaklı tekli koltuk en uygun seçenektir. HekaHome'un berjer modelleri arasında hem kanatlı klasik formlar hem de daha ince hatlı modern seçenekler bulunur.
• Bacaklarını uzatarak okuyanlar: Berjerin önüne aynı yükseklikte bir puf ya da tabure eklemek, uzanmaya yakın bir pozisyon sağlar. Puf yüksekliği oturak yüksekliğiyle aynı ya da 2-3 santimetre altında olmalıdır.
• Yarı uzanarak okuyanlar: Geniş oturaklı bir tekli koltuk ya da şezlonglu bir kanepe ucu daha uygundur; ancak bu durumda sırt desteği için ek yastık kullanmak gerekir.

Okuma Lambası ve Işık: Köşenin Asıl İşi

Okuma köşesinde en çok yapılan hata, tavandaki genel aydınlatmaya güvenmektir. Tavan ışığı odanın tamamını aydınlatır ama sayfaya ya kafanızın gölgesini düşürür ya da yetersiz kalır. Okumak için gereken, sayfaya yönlendirilmiş bir görev ışığıdır.

Lamba Nereye Konur?

Lambanın ışığı omzun arkasından ve biraz yukarıdan sayfaya düşmelidir. Pratikte bu, ayaklı lambanın koltuğun yanında, oturan kişinin omuz hizasının hafif gerisinde durması demektir. Abajur ya da başlığın alt kenarı, oturduğunuzda göz hizasının biraz üstünde kalmalıdır; böylece ampulün kendisi gözünüze görünmez. Sağ elini kullananlar lambayı genellikle sol tarafa koyar, çünkü sayfa çevirirken el ışığın önünü kesmez.

Işık Rengi ve Gücü

Akşam okumaları için sıcak beyaz ışık hem gözü yormaz hem de köşeye dinlendirici bir hava verir. Ancak çok sarı ışık uzun okumalarda harflerin kontrastını düşürür. Aşağıdaki tablo okuma köşesi için yaygın kullanılan değerleri özetler:

Özellik	Okuma için uygun değer	Not
Renk sıcaklığı	2700-3000 K (sıcak beyaz)	Gündüz okumalarında 3500-4000 K da kullanılabilir
Işık akısı (lamba)	Yaklaşık 450-800 lümen	Eski 40-60 watt akkor ampule denk gelir
Renk sunum indeksi (CRI)	80 ve üzeri, mümkünse 90	Kâğıdın ve baskının doğal görünmesi
Lamba türü	Yönlendirilebilir başlıklı ayaklı lamba veya abajur	Başlığın açısı ayarlanabilirse sayfaya tam odaklanır
Kısılabilirlik	Tercih sebebi	Okuma ve dinlenme arasında geçiş sağlar

Tek bir okuma lambası, karanlık bir odada göz için sert bir kontrast oluşturur. Köşede okurken odanın geri kalanında da düşük seviyede bir ışık (bir abajur, duvar apliği ya da tavan ışığının kısılmış hali) açık olursa göz daha az yorulur. Salonun genel ışık planını kurmak için salon aydınlatması yazısındaki katmanlı aydınlatma mantığı okuma köşesine de uygulanabilir.

Gün Işığını Yönetmek

Pencere kenarındaki okuma köşesinde öğle saatlerinde güneş doğrudan sayfaya vurabilir. Beyaz kâğıt güneşi yansıtır ve göz kamaştırır. Tül perde ya da açık renkli bir stor, ışığı yumuşatıp dağıtır. Ayrıca doğrudan güneş, koltuk kumaşını ve kitap sırtlarını zamanla soldurur; güneyden ya da batıdan ışık alan pencerelerde bu etki daha belirgindir.

Kitaplık ve Yan Sehpa Yerleşimi

Okuma köşesinin üçüncü parçası, kitapların ve küçük eşyaların durduğu yerdir. Burada amaç, okurken kalkmadan ihtiyaç duyulan her şeye ulaşmaktır: okunan kitap, sıradaki iki üç kitap, gözlük, kalem, bir bardak çay.

Yan Sehpa

Koltuğun kolçak tarafına konan sehpa, kolçakla aynı yükseklikte ya da birkaç santimetre altında olmalıdır. Kolçağın çok üstünde kalan bir sehpa, bardağı alırken omzu kaldırmayı gerektirir; çok altında kalan sehpa ise eğilmeyi. Genellikle 50-60 santimetre yüksekliğinde, 40-50 santimetre çapında yuvarlak ya da kare bir sehpa yeterlidir. Dar köşelerde iç içe geçen zigon sehpalar pratik bir çözümdür; birini koltuğun yanında bırakıp diğerlerini gerektiğinde çekebilirsiniz.

Kitaplık

Kitaplık için iki yerleşim yaygındır. Birincisi kitaplığı koltuğun arkasındaki ya da yanındaki duvara almak, ikincisi koltuğu iki kitaplık arasına yerleştirip bir niş oluşturmaktır. İkinci yöntem köşeyi görsel olarak odadan ayırır ve daha sarmalayıcı bir his verir. Uzanarak ulaşılan bölüm genellikle yerden 60-140 santimetre arasıdır; en sık okuduğunuz kitapları bu aralıkta, ansiklopedi ve arşiv kitaplarını ise alt ve üst raflarda tutun.

Kitaplık seçerken raf derinliğine dikkat edin: standart roman ve kişisel gelişim kitapları için 25-30 santimetre derinlik yeterlidir, sanat ve büyük boy kitaplar için 32-35 santimetre gerekir. Raf aralığı 30-35 santimetre olursa çoğu kitap dik durur. HekaHome'un kitaplık modelleri farklı genişlik ve yüksekliklerde olduğu için köşe ölçünüze göre seçim yapabilirsiniz. Rafları nasıl dizeceğiniz, renk ve obje dengesi gibi konuları kitaplık dekorasyonu rehberinde ayrıntılı anlattık.

Okuma Köşesi Ölçü Planı

Köşeye karar vermeden önce koltuk, sehpa ve lambanın birlikte kaplayacağı alanı yere bantla işaretlemek, satın aldıktan sonra yaşanacak sığmama sorununu önler. Aşağıdaki plan, farklı alan büyüklüklerinde neyin sığacağını gösterir:

Alan	Sığan düzen	Öneri
Yaklaşık 1 x 1,2 m	Tekli koltuk + ayaklı lamba	Duvara monte raf ya da pencere denizliği sehpa yerine kullanılabilir
Yaklaşık 1,5 x 1,5 m	Berjer + yan sehpa + ayaklı lamba	En yaygın ve dengeli okuma köşesi düzeni
Yaklaşık 2 x 1,8 m	Berjer + puf + yan sehpa + dar kitaplık	Bacakları uzatarak okuma imkânı
2,5 m ve üzeri duvar	Berjer iki kitaplık arasında niş + puf + lamba	Köşe, odanın içinde ayrı bir bölüm gibi algılanır

Koltuğun önünde en az 60 santimetre boş alan bırakın; bu, kalkıp oturmayı ve puf kullanmayı rahatlatır. Koltuk ile duvar arasında 5-10 santimetre boşluk bırakmak, sırtın duvara sürtünmesini önler ve lamba kablosunun geçmesine imkân tanır.

Halı, Tekstil ve Renk

Okuma köşesini odanın geri kalanından ayırmanın en kolay yolu küçük bir halıdır. Koltuğun ön ayaklarının halının üzerinde durduğu, 120x170 ya da 140x200 santimetre ölçüsünde bir halı köşeye sınır çizer ve ayakların altını sıcak tutar. Yuvarlak bir halı, köşeli odalarda yumuşak bir geçiş sağlar.

Renk konusunda dinlendirici ve mat tonlar okuma için daha uygundur. Parlak, yansıtıcı yüzeyler lamba ışığını gözünüze geri gönderebilir. Duvar rengi olarak toprak tonları, açık zeytin yeşili, kum beji ya da koyu lacivert gibi derin bir renk, köşeyi sarmalayan bir his verir. Koltuk kumaşında kadife, bukle ya da keten dokulu kumaşlar sıcak bir görünüm sağlar; ancak sık kullanılan ve yiyecek içeceğin yakın durduğu bir köşede leke tutmayan kumaşları değerlendirmek mantıklıdır.

Bir pled ve bir bel yastığı okuma köşesinin tamamlayıcı parçalarıdır. Bel yastığı özellikle oturma derinliği vücudunuza göre fazla olan koltuklarda belin boşlukta kalmasını engeller.

Küçük Evde ve Farklı Odalarda Okuma Köşesi

Okuma köşesi her zaman salonda olmak zorunda değildir. Evin düzenine göre farklı yerler daha iyi sonuç verebilir:

• Yatak odasında: Pencere ile gardırop arasındaki boşluk ya da yatağın karşı köşesi okuma köşesi için çok uygundur, çünkü yatak odası evin en sessiz alanıdır. Burada lamba, uyumadan önce kullanılacağı için mutlaka sıcak beyaz ve kısılabilir olmalıdır.
• Çocuk ve genç odasında: Yere konan büyük minderler, alçak raflar ve kolay ulaşılan kitap kutuları çocukların okuma alışkanlığına destek olur. Genç odasında çalışma masasından ayrı küçük bir koltuk, ders dışı okumayı masadan ayırır.
• Merdiven altı ya da koridor sonu: Dubleks ve müstakil evlerde merdiven altındaki boşluk, gömme raflar ve bir tekli koltukla küçük bir okuma nişine dönüştürülebilir.
• Pencere önü oturma: Geniş denizlikli ya da cumbalı pencerelerde, pencere önüne yaptırılan sedir ve altına yerleştirilen çekmeceler hem okuma hem depolama alanı sağlar.

Okuma köşesini bir hobi alanıyla birleştirmeyi düşünüyorsanız, örneğin örgü, resim ya da müzik için aynı köşeyi paylaşacaksanız, depolama ve masa ihtiyacı değişir; bu konuyu hobi odası fikirleri yazısında ayrıca işledik.

Okuma Köşesi Kurulum Kontrol Listesi

Köşeyi kurduktan sonra şu soruları sırayla sorun. Hepsine evet diyebiliyorsanız köşe işini görüyor demektir:

1. Koltuğa oturduğumda ayaklarım yere tam basıyor ve belim boşlukta kalmıyor mu?
2. Lamba açıkken sayfada kafamın ya da elimin gölgesi var mı?
3. Ampulün kendisi göz hizamda görünüyor mu? (Görünmemeli.)
4. Bardağı, gözlüğü ve sıradaki kitabı kalkmadan alabiliyor muyum?
5. Köşenin önünden ya da arkasından sürekli birileri geçiyor mu?
6. Gündüz pencereden gelen güneş sayfaya doğrudan vuruyor mu?

Sık Sorulan Sorular

Okuma köşesi için en uygun koltuk hangisidir?

Uzun süre okuyanlar için yüksek sırtlı ve kolçaklı bir berjer genellikle en uygun seçenektir; beli, enseyi ve kitabı tutan kolları birlikte destekler. Oturma yüksekliğinin 42-46 santimetre, oturma derinliğinin 48-55 santimetre arasında olması çoğu kişi için rahattır. Bacaklarını uzatmayı sevenler berjerin önüne aynı yükseklikte bir puf ekleyebilir.

Okuma lambası hangi renk ışık vermeli?

Akşam okumaları için 2700-3000 Kelvin arası sıcak beyaz ışık hem gözü yormaz hem de dinlendirici bir ortam yaratır. Gündüz ya da uzun çalışma amaçlı okumalarda 3500-4000 Kelvin nötr beyaz daha net bir kontrast sağlar. Renk sıcaklığı ayarlanabilen ve kısılabilen lambalar iki ihtiyacı da karşılar.

Okuma lambası koltuğun hangi tarafına konmalı?

Lamba, oturan kişinin omzunun hafif gerisinde ve yukarısında durmalı, ışık omzun üzerinden sayfaya düşmelidir. Sağ elini kullananlar için lambanın sol tarafta olması, sayfa çevirirken elin ışığı kesmesini önler. Solaklar için tersi geçerlidir.

Küçük bir evde okuma köşesi nasıl yapılır?

Yaklaşık 1x1,2 metrelik bir alan bile tekli koltuk ve ayaklı lamba için yeterlidir. Sehpa yerine duvara monte küçük bir raf ya da pencere denizliği kullanılabilir. Yatak odasındaki pencere kenarı veya salonun kullanılmayan bir köşesi, ayrı bir oda gerektirmeden iyi bir okuma köşesine dönüşür.

Okuma köşesi pencereye karşı mı yoksa yan mı olmalı?

Pencerenin yan tarafta kalması en doğru düzendir. Pencereye karşı oturmak göz kamaşmasına, sırtını dönmek ise kendi gölgenizin sayfaya düşmesine yol açar. Yandan gelen gün ışığı sayfayı eşit aydınlatır.

Okuma köşesine hangi halı ölçüsü uygundur?

Tek koltuk ve yan sehpadan oluşan bir köşe için 120x170 ya da 140x200 santimetre ölçüsünde bir halı genellikle yeterlidir. Koltuğun en azından ön ayaklarının halının üzerinde durması, köşenin bütün görünmesini sağlar. Yuvarlak halılar dar ve köşeli alanlarda daha yumuşak bir görünüm verir.

Okuma köşenizi kurarken koltuk ve kitaplık seçenekleri için HekaHome kategorilerini inceleyebilirsiniz; Türkiye'nin her iline ücretsiz teslimat ve kurulum yapıldığı için ürün kapınıza kurulu olarak gelir. Seçim yapmadan önce köşenizin ölçüsünü yere işaretleyip yukarıdaki ölçü aralıklarıyla karşılaştırmanız yeterli bir başlangıç olacaktır.