Açık Mutfaklı Salon Dekorasyonu: Bölme Fikirleri ve Ölçüler

Açık mutfaklı salon dekorasyonunda amaç, tek bir hacmi pişirme, yemek ve oturma bölgelerine ayırırken ortak bir görsel dil kurmaktır. Bölgeleri halı, aydınlatma ve mobilya yönüyle tanımlayın; mutfak ile salonda en fazla üç ana renk ve iki ahşap tonu kullanın; koku, ses ve dağınıklık için havalandırma, kapaklı depolama ve ada ya da bar tezgâhı gibi yumuşak bölücülerden yararlanın.

Amerikan mutfak olarak da bilinen açık plan, yeni yapılan konutlarda neredeyse standart hâline geldi. Mutfak ile salon arasındaki duvarın kalkması daha geniş bir yaşam alanı ve daha çok gün ışığı demek; ama aynı zamanda kızartma kokusunun koltuğa sinmesi, bulaşık yığınının misafirin gözü önünde durması ve bütün mobilyaların birbirine karışması demek. Bu yazıda açık mutfaklı salonu bölgelere ayırmanın, bölme seçeneklerinin ve iki alanı birbirine bağlayan renk ile malzeme kararlarının nasıl verileceğini ölçüleriyle anlatıyoruz. Salonun genel yerleşimi için salon dekorasyonu fikirleri yazımıza, yalnız mutfak tarafı için mutfak dekorasyonu rehberimize bakabilirsiniz.

Açık Plan Salonun Üç Bölgesi

Açık mutfaklı bir salon tek oda gibi görünse de aslında üç ayrı işi aynı anda yapar: yemek hazırlanır, yemek yenir, oturulup dinlenilir. Dekorasyonun ilk adımı bu üç bölgenin sınırını kâğıt üzerinde çizmektir. Sınırlar duvar olmadığı için gözün onları başka işaretlerle okuması gerekir.

Pişirme bölgesi

Tezgâh, ocak, evye ve buzdolabından oluşan alandır. Bu bölgenin önünde çalışma rahatlığı için genellikle en az 100-120 santimetre boş alan bırakılır. Ada ya da bar tezgâhı varsa adanın arkasındaki geçiş de aynı ölçüde olmalıdır; iki kişi aynı anda mutfakta dolaşacaksa 120 santimetre daha rahattır.

Yemek bölgesi

Mutfak ile oturma grubu arasındaki geçiş noktasıdır ve çoğu zaman iki alanı birbirine bağlayan "tampon" görevini üstlenir. Yemek masasını mutfağa yakın koymak servis yolunu kısaltır, salona yakın koymak ise misafir ağırlarken masayı oturma grubunun bir parçası yapar. Pratikte en iyi sonuç, masanın mutfak tezgâhından 150-200 santimetre uzakta durmasıyla elde edilir: hem servis kolaydır hem de masa tezgâhın uzantısı gibi görünmez.

Oturma bölgesi

Koltuk takımı ya da köşe koltuğun, orta sehpanın ve televizyonun bulunduğu kısımdır. Bu bölge açık planın en "sakin" yeri olmalıdır; bu yüzden ocağa ve evyeye en uzak noktaya yerleştirilmesi önerilir. Oturma grubunu ocaktan en az 3-4 metre uzakta kurabiliyorsanız koku ve ses sorunu belirgin biçimde azalır.

Bölge	Önerilen asgari alan	Kritik ölçü	Bölgeyi tanımlayan öğe
Pişirme	6-9 m²	Tezgâh önü 100-120 cm boşluk	Tezgâh, ada, sarkıt aydınlatma
Yemek (4 kişilik)	7-9 m²	Masa kenarından duvara 75-90 cm	Masa üstü avize, halı ya da zemin farkı
Yemek (6 kişilik)	9-12 m²	Sandalye çekme payı 75 cm	Uzun masa, ortalanmış avize
Oturma	12-20 m²	Koltuk ile sehpa arası 40-45 cm	Halı, koltuk sırtı, lambader

Tablodaki değerler yaygın kullanılan iç mimari ölçülerdir; küçük dairelerde alt sınıra yaklaşmak mümkündür. Önemli olan her bölgenin kendi geçiş payına sahip olması ve bir bölgedeki mobilyanın diğerinin yürüme yolunu kesmemesidir.

Mutfak Salon Bölme Fikirleri

Açık planın tamamen açık kalması gerekmez. Duvar örmeden, ışığı kesmeden iki alanı birbirinden ayırmanın birçok yolu var. Hangisini seçeceğiniz salonun büyüklüğüne, mutfağın ne kadar yoğun kullanıldığına ve ne kadar görsel ayrım istediğinize bağlıdır.

1. Ada ya da bar tezgâhı

En işlevsel bölücüdür: hem çalışma yüzeyi hem kahvaltı köşesi hem de depolama sunar. Bar tezgâhı yüksekliği genellikle 105-110 santimetre, ada yüksekliği ise mutfak tezgâhıyla aynı, yani 90 santimetre civarındadır. Salona bakan yüzü kaplama ya da lambri ile giydirilirse mutfak dolabı gibi değil mobilya gibi görünür. Bar taburesi için kişi başına 55-60 santimetre tezgâh uzunluğu hesaplanır.

2. Sırtı mutfağa dönük koltuk

Küçük salonlarda en ucuz bölme yöntemidir. Üçlü koltuğu ya da köşe koltuğun uzun kolunu sırtı mutfağa bakacak şekilde yerleştirdiğinizde oturan kişi mutfağı görmez, alan da kendiliğinden ikiye ayrılır. Bu düzende koltuk sırtının arkasına 30-35 santimetre derinliğinde bir konsol koymak sırtı daha düzgün gösterir ve lamba ya da kitap için yüzey sağlar. L biçimli köşe takımları bu iş için özellikle uygundur; kısa kol odayı enine keserek doğal bir duvar etkisi yaratır.

3. Açık raflı kitaplık

Arkası açık bir kitaplık ışığı ve görüşü kesmeden alanı böler. Yükseklik 120-160 santimetre arasında tutulursa salon kapalı hissettirmez. Alt raflarda kapaklı bölümler kullanmak dağınıklığı gizler. Devrilme riskine karşı yüksek ve serbest duran raf ünitelerinin tavana ya da zemine sabitlenmesi önerilir; bunu bir ustaya yaptırmak en güvenli yoldur.

4. Cam ya da çıtalı bölme

Siyah metal çerçeveli cam bölme ya da dikey ahşap çıtalardan oluşan paneller son yıllarda sık tercih ediliyor. Cam bölme kokuyu ve sesi kısmen tutar, ışığı geçirir. Çıtalı panel ise yalnızca görsel bir ayrım yaratır ama alana sıcaklık katar. İkisi de kalıcı uygulamalardır; kiracıysanız mobilya ile bölme yöntemleri daha mantıklıdır.

5. Zemin ve tavan farkı

Mutfak bölümünde seramik, salonda parke kullanmak alanı yapısal olarak ayırır; tadilat yapılıyorsa en kalıcı çözümdür. Tavanda mutfak bölümüne asma tavan ya da farklı bir aydınlatma hattı eklemek de aynı etkiyi verir. Bu yöntemler bütçe ister, ama sonradan hiçbir mobilyaya bağımlı kalmazsınız.

Bölme yöntemi	Işık geçişi	Koku ve ses	Kalıcılık	Kiracıya uygun mu
Ada / bar tezgâhı	Tam	Etkisiz	Kalıcı	Hayır
Sırtı dönük koltuk	Tam	Etkisiz	Taşınabilir	Evet
Açık raflı kitaplık	Yüksek	Az	Taşınabilir	Evet
Cam bölme	Yüksek	Orta	Kalıcı	Hayır
Çıtalı panel	Orta	Az	Yarı kalıcı	Kısmen
Zemin / tavan farkı	Tam	Etkisiz	Kalıcı	Hayır

Renk ve Malzeme: İki Alanı Bir Arada Okutmak

Açık planda en sık yapılan hata, mutfağı ve salonu iki ayrı oda gibi dekore etmektir. Parlak beyaz lake mutfak dolapları, ceviz tonlu bir televizyon ünitesi ve meşe renkli yemek masası aynı karede yan yana geldiğinde göz dinlenemez. İki alanın ortak bir paletten beslenmesi gerekir.

Üç renk, iki ahşap kuralı

Bütün açık alan için bir ana renk (genellikle duvar ve büyük yüzeyler), bir ikincil renk (mutfak dolapları ya da koltuk) ve bir vurgu rengi (yastık, sandalye, aksesuar) seçin. Ahşap tonlarını ikiyle sınırlayın: örneğin açık meşe ve koyu ceviz. Mutfak dolabında kullanılan ahşap tonunun yemek masasında ya da televizyon ünitesinde tekrar etmesi iki alanı görsel olarak birbirine bağlar. Ahşap ve kumaş tonlarının nasıl eşleşeceğini ahşap tonu ve kumaş uyumu yazımızda ayrıntılı anlattık.

Mutfak dolabına göre koltuk rengi

Beyaz ya da krem mutfakta gri, bej ve toprak tonlu koltuklar kolay uyum sağlar. Koyu antrasit ya da lacivert mutfakta açık renkli bir koltuk takımı denge kurar. Ahşap görünümlü mutfakta ise yeşil, hardal ya da kiremit gibi doğal tonlar sıcak bir bütünlük verir. Kural basit: mutfak ne kadar baskınsa koltuk o kadar sakin olmalıdır.

Metal ve donanım tekrarı

Mutfak kulpları siyah metalse yemek sandalyelerinin ayaklarında, lambaderde ya da sehpa ayaklarında da siyah metal kullanmak bütünlüğü güçlendirir. Altın ya da pirinç tonlu kulplarda aynı tonu aydınlatma armatürlerinde tekrar edebilirsiniz. Üç ayrı metal tonunu aynı açık alanda kullanmaktan kaçının.

Aydınlatma ile Bölgeleri Ayırmak

Duvarı olmayan bir alanda ışık en güçlü bölücüdür. Her bölgenin kendi aydınlatma devresi olması, akşam yalnızca oturma bölgesini aydınlatıp mutfağı karanlıkta bırakmanızı sağlar; dağınık bir tezgâh böylece görünmez olur.

• Mutfak: Tezgâh üstü için dolap altı şerit ya da spot aydınlatma, adanın üzerinde iki ya da üç sarkıt lamba. Çalışma alanında nötr beyaz ışık (yaklaşık 3500-4000 Kelvin) detayları daha iyi gösterir.
• Yemek: Masanın ortasına hizalanmış tek bir avize ya da sarkıt grup. Masa yüzeyinden 75-85 santimetre yükseklik yaygın kabul görür.
• Oturma: Genel tavan ışığı yerine lambader, abajur ve dolaylı ışıkla kurulan sıcak bir atmosfer (2700-3000 Kelvin).

Işık rengi, lümen ihtiyacı ve avize ölçüsü konusunu ayrı bir yazıda ele aldık: salon aydınlatması nasıl planlanır.

Mobilya Seçimi: Açık Planın Kendine Özgü Kuralları

Koltuğun arkası da görünür

Duvara dayalı salonda koltuğun arkası kimsenin umurunda değildir, ama açık planda koltuk çoğu zaman odanın ortasında durur ve mutfaktan bakan herkes onun sırtını görür. Bu yüzden sırtı da döşenmiş, dikiş ve kumaş kalitesi arka yüzde de düzgün olan modelleri seçin. Koltuk takımı bakarken mağazada koltuğun arkasına da bakmayı alışkanlık hâline getirin.

Kumaş: koku ve leke direnci

Mutfağa yakın oturma gruplarında yağ buharı ve yemek kokusu kumaşa daha çok sinme eğilimindedir. Sık dokunmuş, silinebilir ya da leke tutmaz özellikli kumaşlar bu ortamda daha uzun süre temiz görünür. Kadife ve bukle gibi tüylü dokular kokuyu daha fazla tutabilir; bunları tercih ediyorsanız havalandırmayı güçlendirmeniz gerekir.

Yemek masası: oval ve yuvarlak avantajı

Mutfak ile salon arasındaki geçiş alanında köşesiz masalar yürüme yolunu daha rahat bırakır ve çarpma riskini azaltır. Dört kişilik bir hane için 100-110 santimetre çaplı yuvarlak masa ya da 160x90 santimetre oval masa çoğu açık planda iyi çalışır. Küçük alanlarda mutfak masa takımları hem kahvaltı hem akşam yemeği için yeterli olabilir.

Kapaklı depolama

Açık planda her şey görünür. Açık raflar güzel durur ama ancak çok disiplinli kullanılırsa düzenli kalır. Salon tarafındaki depolamanın en az üçte ikisinin kapaklı olması (kapaklı televizyon ünitesi, kapaklı alt dolaplı kitaplık, büfe) görsel kalabalığı belirgin biçimde azaltır.

Halı ile Bölge Tanımlama

Halı, açık planın görünmez duvarıdır. Oturma bölgesindeki halı en azından koltukların ön ayaklarını içine almalıdır; böylece oturma grubu tek bir ada gibi algılanır. Yemek masasının altına halı koyacaksanız halı, sandalyeler geriye çekildiğinde bile ayakların halı üzerinde kalacağı büyüklükte olmalıdır; bu da masanın her kenarından yaklaşık 60-75 santimetre taşma demektir.

Mutfak bölümünde ise halı yerine kolay yıkanabilir ince bir yolluk tercih edilir ya da hiç halı kullanılmaz. Oturma ve yemek bölgelerinde iki halı kullanacaksanız ikisinin desenini aynı yapmayın; birinin desenli diğerinin düz ya da aynı renk ailesinden olması yeterlidir. Doğru halı boyutları için halı ölçüleri rehberimize bakabilirsiniz.

Koku, Ses ve Dağınıklık Yönetimi

Açık mutfağın görünmeyen sorunları, dekorasyonun en az görünen kısmı kadar önemlidir. Güzel bir salon, her akşam kızartma kokusu ve aspiratör sesiyle dolu kalırsa kimse orada oturmak istemez.

1. Davlumbaz kapasitesi: Açık mutfakta davlumbazın emiş gücü kapalı mutfağa göre daha yüksek seçilmelidir. Genel bir yaklaşım, mutfak ve salonun toplam hacminin saatte en az 6-10 kez yenilenmesini sağlayacak kapasiteye bakmaktır. Dışarıya atış yapan (bacalı) model, filtreli modele göre kokuyu çok daha iyi uzaklaştırır.
2. Sessiz beyaz eşya: Bulaşık makinesi ve buzdolabı salonla aynı hacimde çalışır. Ses seviyesi düşük modeller açık planda konforu belirgin biçimde artırır.
3. Yumuşak yüzeyler: Halı, perde, döşemeli sandalye ve kumaş koltuklar sesi emer. Tamamen sert yüzeylerden (seramik, cam, lake) oluşan bir açık alan yankı yapar.
4. Tezgâh disiplini: Salondan görünen tezgâhta yalnızca her gün kullanılan iki üç nesne bırakın. Küçük ev aletlerini dolap içine ya da kapaklı bir kiler bölümüne alın.
5. Bitkiler: Mutfak ile salon arasına yerleştirilen büyük saksı bitkileri hem yumuşak bir bölücü işlevi görür hem de alana canlılık katar.

Küçük Açık Mutfaklı Salonlar İçin Öneriler

Toplam alan 25-30 metrekarenin altındaysa her santimetre değerlidir. Bu ölçekte üç bölgeyi ayrı ayrı kurmak yerine iki bölgeyi birleştirmek daha akıllıcadır.

• Yemek masası yerine adanın bir tarafını uzatıp oturma tezgâhı yapın; ayrı masa alanından tasarruf edersiniz.
• Oturma grubunda tek parça bir köşe koltuk, bir üçlü ve iki tekliden daha az yer kaplar.
• Açılır kapanır ya da uzayabilen masa, misafir geldiğinde büyüyüp gündelik hayatta yer açar.
• Duvarlarda ve mutfak dolaplarında aynı açık tonu kullanmak alanı olduğundan büyük gösterir.
• Ayaklı mobilyalar zeminin daha fazla görünmesini sağlar ve ferahlık hissini artırır.

Sık Sorulan Sorular

Amerikan mutfak ile salon arasına ne konur?

En yaygın çözümler ada ya da bar tezgâhı, sırtı mutfağa dönük bir koltuk, arkası açık bir kitaplık ve yemek masasıdır. Kalıcı bir ayrım istiyorsanız cam bölme ya da çıtalı panel uygulanabilir. Kiracıysanız mobilya ile bölme yöntemleri daha esnektir.

Açık mutfakta koltuk nereye konmalı?

Oturma grubu mümkün olduğunca ocak ve evyeden uzağa, ideal olarak 3-4 metre mesafeye yerleştirilmelidir. Koltuğun sırtını mutfağa dönük koymak hem alanı böler hem de oturan kişinin mutfak dağınıklığını görmemesini sağlar. Bu durumda koltuğun arka yüzünün düzgün döşenmiş olmasına dikkat edin.

Açık mutfaklı salonda koku nasıl önlenir?

En etkili yöntem dışarıya atış yapan, yeterli emiş gücüne sahip bir davlumbazdır. Pişirme sırasında pencereyi kısa süre açmak, leke ve koku tutmayan kumaşlar seçmek ve oturma grubunu ocaktan uzak tutmak da fark yaratır. Tüylü kumaşlar kokuyu daha fazla tutabilir.

Mutfak dolabı ile koltuk rengi aynı olmalı mı?

Aynı olması gerekmez, ama aynı renk ailesinden ya da birbirini tamamlayan tonlardan seçilmesi önerilir. Açık alanın tamamında en fazla üç ana renk ve iki ahşap tonu kullanmak bütünlüğü korur. Mutfak baskınsa koltuk daha sakin bir tonda olmalıdır.

Açık mutfaklı küçük salon nasıl dekore edilir?

Küçük alanlarda yemek masası yerine oturma tezgâhı, ayrı koltuklar yerine tek parça köşe koltuk ve uzayabilen masa gibi çok amaçlı çözümler tercih edilir. Duvar ve dolaplarda aynı açık tonu kullanmak, ayaklı mobilya seçmek ve tezgâhı boş tutmak alanı ferah gösterir.

Açık mutfakta halı kullanılır mı?

Oturma bölgesinde halı kullanmak bölgeyi tanımlamanın en kolay yoludur. Mutfak bölümünde ise yağ ve su sıçraması nedeniyle büyük halı yerine kolay yıkanabilir bir yolluk tercih edilir. Yemek masası altındaki halı, sandalyeler çekildiğinde bile ayakları içine alacak büyüklükte olmalıdır.

Açık plan bir salonun mobilyasını seçerken önce bölgeleri çizip ölçüleri çıkarmak, sonra mobilyaya bakmak en sağlıklı sıralamadır. HekaHome'un koltuk, köşe takımı ve yemek odası seçeneklerini inceleyebilir, Türkiye'nin her iline ücretsiz teslimat ve kurulum ile alanınıza uygun parçaları evinize getirtebilirsiniz.